TURAN DERGİSİ

Altaylardan Tunaya

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Turan Dergisi 24. Sayı Özetleri

E-posta Yazdır PDF

Turancılık Akımının Haklılığı

Prof. Dr. Anıl Çeçen

I.Dünya savaşı öncesi Doğu imparatorluklarının çöküş aşamasında ortaya çıkan Turancılık akımı, Avrupalı emperyalist devletlerin merkezi coğrafyanın yeniden yapılandırılma karşısında, bir savunma refleksi olarak ortaya çıkar. Turancılık akımının ilk ideologları olan Macarlar, Avrupa ve Rusya’da ortaya çıkan “pan” hareketler karşısında, kendi varlıklarını koruma yolunda, tarihi ve kültür köklerinden hareketle, topyekun bir doğulu barış arayışın a girişirler. Bu akım, başlangıçta Macaristan’da çıkmış olmasına rağmen, kısa sürede Osmanlı Türkiyesi başta olmak üzere, Balkanlar’dan Çin’e kadar bütün Türk dünyası coğrafyasında akis bulur.

Anahtar Kavramlar

Turancılık, “Pan” hareketler, Macarlar


Kontrol Edilebilir Bir Dünya İçin Yeni Avrasya Jeopolitiğine Bakış

Serdar Karadağ

Avrasya’nın değişen jeopolitik konumuyla birlikte iki kutuplu dünya yapısına göre belirlenen güvenlik stratejik anlayışı bölgesel jeostratejik öncelikleri değişmiştir. Avrasya stratejik güvenlik ekolojisi, 1950-1987 arasındaki soğuk harp döneminin sona ermesi ile birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Daha önceleri bölgesel güvenlik ekolojisine göre yapılan siyasi askeri operasyonlar, 1991’den itibaren küresel güvenlik ekolojisine tabi olarak, gerek Avro-Atlantik stratejisi açısından, gerekse Pasifik stratejisi açısından ilgi ve etki alanı olarak değişime uğramaktadır.

Anahtar Kelimeler

Jeopolitik, Avrasyacılık, Hakimiyet Teorileri

 

 

1877-1878 Osmanlı-Rus Harbinde Askeri Durumumuz

Ekrem Özdemir

Tarihimizde “Balkan Harbi” olarak geçen ve büyük bir yenilgiyle sonuçlanan Türk-Rus savaşı, dönemin en önemli komutanlarından Şıpka kahramanı olarak bilinen Süleyman Paşa tarafından tahlil edilmektedir.  1877 – 1878 Osmanlı Rus savaşında (93 harbi olarak bilinen muharebe) Türk ordusunu durumu ve savaşın nasıl kaybedildiği maddi ve manevi cephesiyle anlatılmaktadır. Süleyman Paşa’nın tarih açısından tahlil ve tesbitlerini içeren olayların, günümüz Türkiyesine ışık tutması açısından da son derece önemli olduğu kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler

Balkan savaşı, Süleyman Paşa, Osmanlı-Rus savaşı

 

I. Dünya Savaşında, Rus Mizah ve Karikatüründe Osmanlı İmajı

Prof. Dr. Alfina Sibgatullina (Moskova)

I.Dünya savaşında sadece cephelerde değil, aynı zamanda cephe gerisinde de çetin bir savaş yaşanmıştır. Bu savaşın adı ise propaganda savaşıdır. Bu dönemde çarpışan Türk ve Rus askeri kuvvetlerinin yanı sıra, sivil hayatta da propaganda savaşı devam ediyordu. Bu propaganda kaynaklarından biri de, düşman ülke ve cephesini karikatürize ederek, mizah yoluyla kendi halkına moral vermekti. Bu mücadelenin en çarpıcı örneklerinden biri, Osmanlı devletine karşı, Rus matbuatında geliştirilen mizah anlayışıdır. Savaş esnasında, bu mizahi karikatürler daha çok  propaganda için kullanılmış, karikatür sanatı özellikle mevcut kalıplaşmış klişelere dayanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Rus Basını, I. Dünya Savaşı, Mizah ve Karikatür

 

100. Yılında Sarıkamış Harekâtı: Efsaneler ve Gerçekler

Hakan Boz

Yüzüncü yılını geride bırakan Sarıkamış Harekatı, Osmanlı Devleti’nin I. Cihan Harbinde girdiği ilk askeri cephedir. Geride kalan bir asra rağmen harekatın pek çok yönü hakkıyla aydınlatılamamış, hatta bilimsel olmayan romantik söylemlerin kurbanı edilmiştir. Üstelik dönemin siyasi, ekonomik ve sosyolojik şartlarından bağımsız olarak belirli imgelere indirgenen Sarıkamış Harekatı’nın başarıya ulaşmamış olması durumu daha da karmaşık bir hale getirmiştir. Harekata katılan komutanların kaleme aldıkları hatıratlar ise konu hakkındaki bilgi kirliliğinin temelini oluşturmuştur. Özellikle “donma olayları” ve “90.000 şehit” söylemi, Sarıkamış Harekatının dramatize edilmesine ve bu türden kolaycı yaklaşımların toplumsal kabul görmesine neden olmuştur. Oysaki hiçbir siyasi ya da içtimai gelişmeyi yalnızca bir kişi ya da gelişmenin varlığıyla açıklamak mümkün olmayacaktır. Sarıkamış Harekatı’nın doğru anlaşılabilmesi için harekatın askeri nedenleri, dönemin şartları içerisinde değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Enver Paşa,I. Cihan Harbi, Sarıkamış Cephesi

 

I.Dünya Savaşı Sırasında Galiçya’da Savaşan Osmanlı-Türk Askerleri (1916-1917)

Prof. Dr. DanutaChmielowska

Sırbistan’ın Avusturya-Macaristan’a bağlanmasından sonra Avusturya karşıtı gösteriler düzenlenirken, Belgrad yönetimi güney Slavlarını birleştirmek amacıyla birilerinin hoşuna gitsede gitmese de bu gösterileri desteklemektedir. Sırbistan’ın arkasında Balkanları arka bahçesi gibi gören Rusya vardır. 28 Haziran 1914 tarihinde, Türklerle Kosova meydan muharebesinin yıldönümünde, her Sırp vatanseveri tarafından, “Birleşme veya Ölüm” örgütü üyelerinden Czarna Ręka  “Kara El” olarak da bilinen Gavrilo Princip, Sarayevo caddelerinden birinde yürürken, Avusturya-Macaristan veliahtı Franciszek Ferdynand ve eşinden 1,5 metre mesafede marka silahına çıkarıp ateş etmeye başlar. Bu olay Avrupa’da savaşın patlak vermesine neden olur. Osmanlı İmparatorluğunun tercihi İtilaf Devletleri tarafından yana olmuş ve bunun gereği olarak Galiçya cephesinde (Polonya) Türk askerleri, müttefik güçlerle omuz omuza bu cephede kahramanca mücadele etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Galiçya cephesi, I. Dünya savaşı, Polonya

 

İki Burjuva Demokrasi Devrimi Arasında (1905-1917)

Alaş Aydınları ve Sibirya Eyaletçileri

Ayımbetova Ardak

19.yy’ın sonu Rusya’da Çarlık rejimi altında yaşayan halklar arasında bağımsızlık fikir ve hareketlerinin ortaya çıktığı dönem olur. Bu dönem siyasi ve toplumsal hareketlerin ortaya çıkmasında en önemli etken Kazan ve Petersbug üniversitelerinde okuyarak yurtlarına dönen aydınlardır. Getirdikleri yeni fikirleri toplum içinde yaymaya çalışan aydınların faaliyetlerine 1905 ilk Rus devrimi yeni bir ivme kazandırırken, 1917 Bolşevik devrimi  Bu faaliyetler içinde büyük Kazak bozkırlarında aydınlar Alaşçılar ve Eyaletçiler olarak iki siyasi akım içinde faaliyetlerini sürdürürler.

Anahtar Kelimeler

Rus burjuva devrimi, Kazaklar, Sibirya

 

Türk Dünyasının Dünya Görüşü Üzerine Bazı Mülâhazalar

Rafael Muhammetdinov

Rusya, son yıllarda devletin üniter yapısını korumaya yönelik çabalardan olmak üzere, “Rus dünyası” kavramı adıyla bir ideoloji geliştirmeye çabalamaktadır. Bu ideoloji, özellikle Rus dil ve kültürünün geliştirilmesi ve bütün Avrasya coğrafyasına hakim hale getirilmesini içermektedir. Ancak, Avrasya bozkırlarının en eski sakinleri Türkler olmakla, Türkler ve Türk Dünyası daha kadim bir medeniyettir. Ancak, Türk dünyasının varlığını korumak ve devam ettirme de, geleceğe yönelik ortak ve temel bir dünya görüşünü içeren ideolojiye ihtiyacı vardır. Bu ideoloji, Türklerin evreni algılamada bütüncül bir kozmogonik kadim anlayış üzerine temellendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Rus ideolojisi, Tataristan, Türk Dünyası

 

Duha Türkleri

Turan Can

Duha Türkleri, Kuzey Moğolistan’da taygalarla çevrilmiş bir bölgede yaşamaktadırlar. Kültürel kimliklerini ve dillerini şimdiye kadar koruyabilmiş, nadir Türk etnik topluluklarından biridirler. Ren geyiği çobanlığıyla, tayga ormanlarından toplayıcılıkla geçimlerini idame ettiren Duhalar, gerek göçebe hayatın tabii şartlarıyla, gerekse Moğol siyâsî tercihler karşısında Moğol kültürü içinde etnik kimliklerini ve dillerini yitirme tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyorlar.

Anahtar Kelimeler

Duha Türkleri, Moğolistan, Ren Geyiği çobanları

 

Macar-Turan Kurultayı (2014)

Hilmi Özden

2014 Macar Turan Kurultayı 8-10 Ağustos Tarihleri arasında Macaristan Bugaç ilçesinde gerçekleştirildi. Türkiyeden ve Türk Dünyasından gelen binlerce insan bu etkinliğe katıldı. Türkiye'den ve Yurt Dışı Türklerinden Kurultaya iştirak edenler Türk Dünyası Araştırma Vakfı'nın, UKİD-TİKA'nın vb organizyonlar ile gerçekleştirilmiştir. Özellikle Türkistan coğrafyası misafirleri, Macar- Turan Vakfının maddi ve manevi desteği ile Macaristan’a gelmişlerdi. Kurultay öncesi Macaristan parlamentosuna davet edilen Turan halkları temsilcileri düşüncelerini ifade ettiler. Macaristan Meclis başkanı ve Kurultay başkanı Andraş Bey misafirleri etkileyici konuşmalar yaptılar. TDAV (Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı), UKİD (Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Derneği)-TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı) ekibi Galiçya cephesinde şehit düşen Osmanlı Türk askerlerinin mezarlarını, Gül Baba Türbesi ve Buda kalesini, Macar kahramanlar meydanı gibi diğer tarihi yerleri ziyaret ettiler. Kurultayda Hun Türklerinin gelenekleri sergilendi. At gösterileri, müzik, güreşler, okçuluk ve diğer etkinlikler ziyaretçileri büyüledi. Kurultay'ın gelecek yıllarda da yapılması düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler

Macar-Turan Kurultayı, Turan Birliği, Türk Dünyası

 

Ebülfez Elçibey ve Tolunoğulları Tarihi

Doç. Dr. Hasan Hüseyin Adalıoğlu

Elçibey, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanan Azerbaycan’ın demokratik seçimle iş başına gelen ilk devlet başkanı olmuştur (7 Haziran 1992). Ebülfez Elçibey (Aliyev), Tolunoğulları Devleti Tarihi eserinde, Tolunoğulları Devletinin ortaya çıktığı tarihî şartlar, devletin siyasî tarihi, ekonomisi, sosyal ilişkileri, hukuk sistemi ve kültürel hayatı ayrıntılı bir şekilde ortaya koyar. Kitap dört bölümden oluşmaktadır. I. Bölüm, Abbasi hilafetinin Dağılması ve Parçalanması. II. Bölüm, Tolunoğulları Devletinin Kuruluşunu, III. Bölüm, Tolunoğulları Devletinin Devlet Yapısı, IV. Bölüm, Ekonomi, Sosyal ve Kültürel Hayatını ele almaktadır. Tolunoğulları Devleti, Abbasi halifeliğinin sınırları içinde 9. yüzyılın ortalarından itibaren kurulan bağımsız devletlerden biridir. Mısır, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Filistin'in tamamını, Tunus’un ise bir bölümünü hakimiyetleri altında birleştirip, 37 yıla yakın bir süreyle hükümran olmuşlardır. Tolunoğulları hanedanının ilk temsilcisi ve devletin kurucusu Ahmed bin Tolun'un çok yönlü ve başarılı politikaları sonucu Mısır ve çevresinde hem kültürel, hem iktisadi, hem de medeniyet açısından bir yükseliş devri yaşanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ebülfez Elçibey (Aliyev), Tolunoğulları Devleti, Ahmed bin Tolun

 

 

 

               
  • «
  •  Başlangıç 
  •  Önceki 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  Sonraki 
  •  Son 
  • »


Sayfa 1 - 7


Kimler Sitede

Şu anda 3 ziyaretçi çevrimiçi